چند وقت قبل در هین مرور صفحات وب(فارسی)با نکتهء عجیب و البته قابل تاملی روبه روشدم با کمی دقت میتوان فهمید که مطلب جامعی در صفحات وب فارسی در مورد «فرانك لوید رایت» سلطان معماری قرن بیستم خالق آثاری ارزشمند همچون( خانه های سان تاپ –رویال هتل-ساختمان لارکین و.....)به چشم نمی خورد. در یک مجموعهء سریالی از مقالات سعی بر آن دارم تا گوشه ای از هنر این معمار بزرگ را پاس دارم.

قسمت اول

«رایت» و بسط معماری در آمریكا

بی تردید «فرانك لویدرایت» از میان تمام معماران معاصری كه كارشان از قرن نوزدهم آغاز شد دور اندیش تر بود. وی نابغه ای بود كه چشمه ی فیاض قریحه اش هرگز به خشكی نگرائید و استعدادش به وصف نمی آید. كار وی از اعصار مختلف به خصوص از معماری دیرین خاور دور متاثر بود. اما نه به شیوه ی دیگر معماران قرن نوزدهم كه تقلید را بهانه ی عدم ابتكار كرده بودند بلكه مانند «ماتیس» نقاش فرانسوی كه از هنر زنگی الهام گرفت و این الهام با درك و تاثری عمیق همراه بود. با این همه كار »رایت» بیشتر از كار هر معمار آمریكائی دیگر روحیه ی سرزمین خود را داشت. فهمیدن كارهای «رایت» محتاج مطالعه ای دقیق و عمیق است و درك شخصیت قوی وی كه در هر نكته ای از كارهایش تجلی داشت به آسانی ممكن نیست. اثرات قرن نوزدهم هنوز در «رایت» باقی بود اما وی به تنهایی به آن كه نقاشان و مجسمه سازان معاصر وی او را یاری كرده باشند تصوری نو در معماری آفرید.

تاثیر معماران آمریكایی بر «رایت»:

به سال 1887 هنگامی كه «رایت» در شیكاگو آغاز كار كرد این شهر سر چشمه ی معماری جدید بود. وی در كارگاه دو نفر از بهترین معماران و مهندسان آن زمان «لوئی سالون» و «دنكمارادلر» كه اولی را «استاد محبوب » و دومی را «كهن سرور بزرگ» می نامید، در زمانی كه این دو در كمال قدرت خلاقه ی خود ساختمان (ادیتوریوم) را می ساختند شاگردی كرد. بدین ترتیب مكتب معماری شیكاگو در شكفته ترین ایام خود بر جوانی وی تاثیر گذاشت؛ با این همه «رایت» مستقیماً دنبال كارهای این مكتب را نگرفت. استفاده از امكانات ساختمانی جدید و مصالح تازه به عرصه ی معماری «رایت» خانه سازی، سال ها بعد وارد شد. از این رو شاید بتوان گفت وی محافظه كار بود و بیشتر دنباله ی راهی را گرفت كه «ریجارسن» رفته بود تا »سالون» تازه در دهه ی سوم قرن بیستم وقتی كه استفاده از بتن مسلح در اروپا رواج كامل یافته بود وی – چنان كه خود گفته است – برای نخستین بار این ماده را (به اندازه ای كه به حساب آید) در یكی از خانه هائی كه ساخت بكار برد. دلیل این مطلب عدم كفایت «رایت» نبود؛ بلكه تمایل و اراده شخصی او بود.

                             frank lioyd wright فرلنک لوید رایت

آن دسته از معماران اروپائی كه رهبری نهضت نو را در آن قاره به عهده داشتند به سرعت معنای كارهای «رایت» را دریافتند و آن را پذیرفتند. به سال 1908 «كونوفرانكه» استادی آلمانی كه جزء برنامه ی مبادلات فرهنگی دو كشور آلمان و آمریكا در دانشگاه هاروارد زیبایی شناسی تدریس می كرد «رایت» را ملاقات كرد . نتیجه ی این دیدار كتابی قطور درباره ی «رایت» به زبان آلمانی شد كه به سال 1910 در آلمان منتشر گشت. كتاب كوچكتر دیگری از همین نویسنده به سال 1911 به دنبال كتاب نخستین در آلمان طبع شد كه تعداد فراوانی از آن به فروش رسید. این دو كتاب مقدمه ی آشنایی اروپائیان با كار «رایت» شد. بی مناسبت نیست یاد آور شویم كتاب نخستین به دلیل جامع بودن خود تاكنون بی نظیر مانده است.

دلیل این كه «رایت» به تنهایی از همه معماران هم دوره ی خود پیشتر بود چیست؟ و چرا ساختمان های وی حتی آنها كه در دم واپسین ساخت بر معماری تأثیر فوق العاده دارند؟ پاسخ به این دو سوال چندان مشكل نیست. در ستیز با كهنه پرستی، مشكلات «رایت» در مقایسه با مشكلات معماران اروپائی كمتر بود. وی در ناحیه ی غرب مركزی آمریكا زاده شد و در سایه ی حمایت شهری چون شیكاگو بود كه مركز رفیع ترین كارهای آن زمان بود.

کتابی در باره ی فرانک لوید رایت

 A Living Architecture: Frank Lloyd Wright and Taliesin Architects 


سایت خبری تحلیلی خبرامروز
نوشته شده در تاریخ یکشنبه 17 تیر 1386    | توسط: مهران بایرامزاده    | طبقه بندی: معرفی معماران،     | نظرات()