مسجد جامع بروجرد
مسجد جامع بروجرد
که در گویش محلی مسجد جمعه نامیده می شود از قدیمی ترین مسجدهای ایران است و به احتمال، قدیمی ترین مسجد موجود در نواحی غربی ایران است. این مسجد زیبا در شرق بروجرد و در محله قدیمی دانگه – امروزه خیابان جعفری - واقع شده و به لحاظ معماری و قدمت، از بناهای منحصر به فرد استان لرستان و شهر بروجرد است. مسجد دارای دو درب غربی و شرقی است که درب غربی مربوط به دوره صفویان است. درب شرقی در کنار بازار کوچکی (امروزه معروف به بازار زغال فروش ها) قرار گرفته و کنده کاری های زیبایی دارد. ورودی مسجد از درب شرقی بسیار زیبا و هنرمندانه است.
درب شرقی در کنار بازار کوچکی (امروزه معروف به بازار زغال فروش ها) قرار گرفته و کنده کاری های زیبایی دارد. ورودی مسجد از درب شرقی بسیار زیبا و هنرمندانه است. بنـای اولیـه ایـن مـسجـد بـه صـورت مجموعهای شامل مسجد , حمام , آب انبـار , ساختمان غـریـب خـانـه, میـدان و سـایـر متعلقات بوده كه امروزه بعضی از این آثار از بین رفته است . بنای مسجد جامع از نظر شكـل از نـوع مساجد تـك ایـوانـی اسـت كـه دارای دو در ورودی در قسمت های شرقی و غربی است . بنا شامل یك حیاط مركـزی، ایـوان , فضای گنبدخانه و شبستانهای اطراف آن و یك شبستان وسیع زمستانـی در طرف شمـال حیـاط مركزی است. بنابر شواهد موجود، صفویان، زندیان و قاجاریان تعمیرات بنیادی در مسجد انجام داده اند و بخش هایی به آن افزوده اند
مسجد جامع بروجرد در قرن سوم هجری و در زمان خلافت معتصم عباسی بنا شده است. در آن زمان ایالت جبال (کوهستان – ماد) که نواحی غربی، مرکزی و شمال غرب ایران را شامل می شده، توسط یکی از حکمرانان عباسی بنام قاسم بن علی مشهور به ابودلف (ابی دلف) اداره می شده است. بنابر منابع متعدد، ابو دلف بروجرد را که در حد شهرکی بود رونق بخشید و مسجدی در آن ساخت و منبری در آن برپا کرد. این مسجد همان مسجد جامع کنونی است. شبستان شمالی مسجد نیز اندکی دیرتر و در قرن چهارم ساخته شد. این شبستان زیبا دارای ستونهای فراوانی است و دریچوبی با نقشهای برجسته دارد.با توجه به تاریخ طولانی (حدود یازده قرن) این مسجد، آسیب های متعددی بر آن وارد شده و بارها مورد بازسازی قرار گرفته است. کتیبه ای سنگی از بازسازی اساسی آن در سال هزار و شصت و هشت هجری قمری خبر می دهد. در ورودی مسجد دو لنگه است و در سال هزار و نود و دو هجری قمری به دستور شخصی به نام سلطان محمد ساخته شده است. بنای اولیه مسجد فاقد گلدسته بوده و دو گلدسته موجود به دستور شخصی به نام تقیخان رازانی در سال هزار و دویست و نه هجری قمری ساخته شده است. منبر چوبی نه پلهای مسجد جامع بسیار هنرمندانه و زیبا ساخته شده است و حکاکی روی آن، تاریخ هزار و شصت و هشت هجری قمری را نشان می دهد.
مسجد جامع بروجرد دارای سنگ نوشته ها و یادگارهای تاریخی زیادی است. بر بالای در غربی، سنگ نوشتهای کوچک نصب شده كه به زمان شاه عباس اول مربوط است. در ضلع شرقی مسجد، آرامگاهی وجود دارد. وضوخانه مسجد در مجاورت مسجد قرار گرفته و دارای یک ورودی بزرگ است که به غریبخانه مشهور است. غریب خانه در گذشته احتمالا یک نوانخانه و استراحتگاه عمومی برای مسافران و افراد بی پناه بوده است. قدیمی ترین بخش آن فضای زیـر گـنبـد خانه است كه قدمت آن به اواسط قرن 4 هجری شمسی می رسد. در دوره سلجوقی این بنا بـازسـازی و تزئیناتی به آن افزوده شـد امـا در زمـان ایلخانی بنا در یك دوره ركود قرار گـرفـت كه دلیل آن شاید مربوط به حملات ویرانگـر مغول و زمین لرزه سال 715هجری باشـد كـه باعث ویرانی هفتاد درصد شهر و بخـشهـایـی از مسجد شده است. گنبد مسجد جامع بروجرد در اصل از بناهای دوره ساسانی است که اساسا بعنوان یک آتشکده در شهر بروجرد بنا نهاده شده است. چند سال قبل در اثر ریزش کف مسجد، دخمه ای قدیمی همراه با آثاری از کوزه های شکسته در زیر گنبد اصلی مسجد به دست آمد. اعراب در حمله به ایران آتشکده ها را تبدیل به مسجد کردند که مسجد جامع بروجرد نیز نمونه ای از همین دست است.
هرچند مردم محلی معتقدند امام حسن مجتبی (ع) به بروجرد سفری داشته و در مسجد جامع منبری و سخنی داشته، اما شاهدی بر این مدعا وجود ندارد. همچنین در گذشته گفته می شد که تونلی زیر زمینی بین مسجد جامع و مسجد سلطانی (امام) وجود دارد که این نیز تا کنون اثبات نشده است. مسجد جامع بروجرد در جریان بمباران هواپیماهای عراقی خسارات شدیدی دید و بخشهایی از شبستان شمالی آن ویران شد. همچنین زمین لرزه های متعدد و بارندگی های شدید، آسیب های جدی بر آن وارد آورده است. بنا بر خاطرات افراد سالخورده، نبرد و تیراندازی های شدیدی بین قشون رضا خان و متمردین لرستان در درون و مجاور این مسجد در گرفته است. چند سال قبل به هنگام مرمت دیواره مسجد، استخوانهای مردی پیدا شده بود که بصورت عمودی در دل دیوار قرار داشت. نحوه تدفین عمودی جسد احتمالا به منظور تنبیه و زهر چشم گرفتن بوده است.
اداره میراث فرهنگی بروجرد خدمات ارزنده ای را برای بازسازی و نگهداری مسجد انجام داده است که هرچند ناکافی اما چشمگیر بوده اند. با این حال، ساخت و ساز های بی رویه در اطراف مسجد، کاربری نامناسب مغازه های مجاور مسجد، رطوبت، لرزش، برگزاری مراسم گوناگون در مسجد، و نیز برخی تعمیرات سطحی و غیر کارشناسی، آن را در معرض خطر جدی قرار داده است. این مسجد زیبا و منحصر به فرد با حدود یازده قرن قدمت می تواند به مرکزی برای گردشگری تبدیل شود. مسجد جمعه بروجرد در سال 1314 شمسی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در صورت تلاش و دلسوزی بیشتر بروجردی ها، ویژگی های منحصر به فرد این مسجد به گونه ای است که می تواند آن را شایسته ثبت بین المللی نماید
منابع :
fa.wikipedia.com
civil.ir
brujerd.org
- برچسب ها: مسجد جامع، معماری اسلامی، بروجرد، مسجد جامع بروجرد،
- دنبالک ها: انجمن دانشجویان معمار،
- طبقه بندی:معرفی مساجد ایران، |
- نظرات() |
- ارسال به
The Archtect's newspaper
بخش جدید سایت : معرفی سایت و وبلاگها
معرفی سایت 1
New topic : Introduction web sites & blogs
ARCHITECTNEWSPAPER
Language : English
سایتARCHITECTNEWSPAPER فعالیت خود را از سال 2003 آغاز کرده و در زمینه معماری و اطلاع رسانی در این رشته مشغول به فعالیت است .
از بخش های جالب و مفید این سایت، بلاگ سایت است که توسط ادیتور های سایت نوشته می شود و شامل نقد و بررسی آثار جدید معماری می باشد. به دوستان دانشجو توصیه میکنم حتما سری به این قسمت بزنند .
بخشهای سایت :
اخبار ، بلاگ ، روزانه ، مسابقات معماری ، رده بندی ها ، انتشارات ، مشترکین و ارتباط با سایت .
------------------------------------------------------
دوستان عزیز دانشجو، اگر مایل به همکاری با ما به عنوان نویسنده یا خبرنگار هستید ، لطفا از طریق ایمیل اطلاع دهید . bzmehran[at]gmail[dot]com
- برچسب ها: سایت های معماری، وبلاک های معماری، اخبار معماری، روزنامه معماری،
- دنبالک ها: انجمن گفتگوی دانشجویان معمار،
- طبقه بندی:معرفی سایتها و وبلاگها، عمومی، |
- نظرات() |
- ارسال به
درباره نادر خلیلی...
تنها دویدن ، نادر خلیلی
«در نیمه راه زندگی از رقابت ها دست شستم و با گامهایی آرام با رؤیاهایم به راه افتادم، رؤیایی درباره ساختن یك خانه ساده خانه ای كه به دست انسان و با اركان اصلی این جهان بنا شود. آب، باد، خاك و آتش . خانه ای با خاك و خشت و آتشی افروخته در آن كه خشت ها در هم آمیزد و دیواره ای سنگ گونه پدید آورد و سرانجام این رؤیاهایم را در عالم حقیقت لمس كردم بدون مسابقه دادن با كسی جز خودم...».
زندگی حرفهای
خلیلی متولد سال ۱۹۳۶ در ایران، تحصیلات خود را پس از زادگاهش در ترکیه و سپس ایالات متحده آمریکا ادامه داد و به پایان رساند. او از سال ۱۹۷۵ به معماری خشتی علاقهمند شد و در برنامه توسعه کشورهای جهان سوم به عنوان مشاور در سازمان UNIDO یا سازمان توسعه صنعتی ملل متحد به فعالیت پرداخت.
در سال ۱۹۸۴ انجمن معماران آمریکا در ایالت کالیفرنیا جایزه "تبحر در فن آوری" را به خاطر ابداع خانههای سرامیکی به او اهدا کرد.
در سال ۱۹۸۷، سالی که از سوی سازمان ملل به نام سال جهانی سرپناه نامگذاری شده بود، پروژه نادر خلیلی به نام "خانه برای بیسرپناهان" به طور مشترک مورد توجه و قدردانی سازمان ملل متحد و همچنین دپارتمان توسعه مسکن و شهرسازی آمریکا قرار گرفت.
در سال ۱۹۸۴ زمانی که سازمان ملی هوانوردی و فضایی آمریکا، ناسا، فراخوانی برای طراحی خانه و اقامتگاه در کره ماه و مریخ اعلام کرد، خلیلی فرصت مناسبی برای توسعه ایدههای خود در مورد فرمهای ساده و در عین حال مقاوم پیدا کرد. او در طرحهای پیشنهادی خود به ناسا، با مطالعه بر معماری مناطق یزد و کاشان نشان داد، چگونه بدون آنکه نیاز به حمل مصالح از کره زمین به جای دیگری باشد میتوان از همان خاک موجود در محیط اطراف، متنوعترین و مقاومترین ساختارهای معماری را به وجود آورد.
خلیلی در بیش از 20 سال حضور مداوم خود در ایالات متحده، در بنیادها و مؤسسات مختلف (كه اكثراً هم خودش بنیانگذار آنها بوده ) مثلGeltaftan, SCI-Arc و مؤسسه هنر و معماری خاك كالیفرنیاCal-arth و... همواره دغدغه معماری خاك را داشته و در یك كلام عشق خود را به عظمت بازگشت به عناصر دیرآشنای فرهنگ شرقی - ایرانی ( آب و باد و خاك و آتش ) به اثبات رسانیده است؛ او هم شرق و هم غرب را خوب میشناسد. حضور خلیلی در ایران را میتوان دوران آموختن از آموزههای معماری بومی ایران دانست؛
بعد از فاجعه بم با ناگفگتگویی با خلیلی انجام شد و مطلب با عنوان " ما بم را باز سازی می كنیم " به چاپ رسید، پیشنهاد جالب خلیلی در روزنامه ایندیپندنت:
1000 سرباز و 100 دانشجوی معماری در اختیار من قرار دهید، ما بم را دوباره خواهیم ساخت…
که متاسفانه پیشنهادات وی مورد پیگیری و استفاده قرار نگرفت و نامه های او به سازمان ذی ربط بی جواب ماند.
آشنایی با سیستم :: ابرخشت ::
- برچسب ها: نادر، خلیلی، پروفسور نادر خلیلی، ابر خشت، تکنولوزی معماری، طرح خانه های سرامیكی، سیستم خاك و آتش، معماری خاك، معماری برای انسان، آب و باد و خاك و آتش، خاك و خشت،
- دنبالک ها: انجمن گفتگوی دانشجویان معمار،
- طبقه بندی:مقالات، معرفی معماران، |
- نظرات() |
- ارسال به
رشد و توسعه حرفه معماری در طول تاریخ
کلمه آرشیتکت ( Architect ) ، معادل یونانی آن آرکی-تکتن ( Arki-tekton) به معنی استاد سازنده است . و کلمه تکنولوزی (technology) از معادل یونانی آن تکنولوزیا ( Technologia) برگرفته شده است که به معنی برخورد سیستماتیک با هنر است.
( تک –هنر +لوژی-فن).کلمه معماری-Architecture- برای نخستین بار توسط جان شات( John Shout) به زبان انگلیسی آورده شد. در طول تاریخ معماران همیشه با هنرمندان-صنعت گران و مهندسان در رقابت بوده اند . اگر چه همیشه تنها معمار ها ایده کل ساختمان را ارایه می کنند. برخی بر این باور ند که یک معمار مانند یک صنعت گر در رابطه با عملکرد- دوام و استفاده مجدد از مصالح است.در نتیجه – بهترین معماران در طول تاریخ بهترین صنعت گران بوده اند.در زبان فارسی هم کلمه معمار به معنی کسی است که مسئول ساخت و ساز و طراحی و نظارت است. در نتیجه کلمه آرشیتکت در جهان غرب و کلمه معمار در جهان شرق دارای یک معنی هستند. امروز. یک آرشیتکت کسی است که مردم را در طراحی خویش وارد می کند- با آنها صحبت می کند و ایده ونظر آنها را می پرسدو آگاه است که چگونه درخواست آنها را وارد معماری خویش کند....
- برچسب ها: معماری، هنر معماری، تاریخ معماری، معماری معاصر، تمدن معماری، آرشیتکت، رشد و توسعه حرفه معماری در طول تاریخ، architecture، architect، arch،
- دنبالک ها: انجمن گفتگوی دانشجویان معماری،
مسجد نیلین, خارطوم، سودان , Nilein Mosque
طرح مسجد نیلین در سال 1976 تهیه و ساختمان آن در سال 1984 به پایان رسید .
مجموعه مسجد شامل یک شبستان گرد و تعدادی آلاچیق است که در یک محوطه سبز قرار داده شده است . شبستان با مساحتی در حدود 1900 متر مربع در مرکز فضایی در طبقه بالا قرار گرفته و به وسیله سه رشته پلکان از سه طرف دسترسی میابد . پلکان اصلی در مقابل محراب قرار دارد مرکز مطلعات اسلامی ، دفاتر ، سالن استراحت ، تسهیلات وضو و شبستان خانمها در سطح همکف قرار گرفته است .
مسجد در حلقه ای از عناصر سازه یی بتونی قرار گرفته که در نقطه ای مشترک در راس به هم متصل شده اند و قوسهایی را شکل داده اند . تیر های حلقه ای بتونی واقع بر روی این قوسها سازه اصلی گنبد را تشکیل داده اند . پوسته فضایی آلومینیومی گنبد با شکل های لوزی آرایش شده است .
یک مناره ساده با ارتفاع 27 متر در پشت محراب با هشت شیار عمودی روی پایه هشت وجهی ساخته شده است . در فاصله کمی پشت آن ، 12 آلاچیق کوچک به صورت قرینه قرارگرفته که به کتابخانه و محل آموزش زبان عربی اختصاص داده شده است .
ساختمان اصلی به وسیله یک استخر احاطه شده که به تصور معمار ، از یک آیه قرآنی الهام گرفته شده که میفرماید :
" ما همه چیزهای زنده را از آب آفریدیم "
ساختمان مسجد فاقد جهت مشخص است و این امر به آن اجازه می دهد که از همه طرف باز باشد .
- برچسب ها: مسجد، معماری مسجد، معماری اسلامی، معماری سودان، مسجد نیلین، nilein mosque، دانشجویان معماری،
- دنبالک ها: دانشجویان معماری